Podziały nieruchomości w trybie przepisów o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości to skomplikowana procedura geodezyjna polegającą na fizycznym wydzieleniu części powierzchni ziemskiej, zwanej dalej działką gruntu, która może stanowić w przyszłości samodzielną nieruchomość gruntową lub wejść w skład innej nieruchomości.

Podział nieruchomości wykonywany zgodnie z ustawą z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do tej ustawy, rozporządzeniem MI z dnia 7.12.2004 w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości.

Podziału nieruchomości można dokonać jeżeli jest on zgodny z miejscowym planem zagospodarowania lub w przypadku braku tego planu decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek właściciela lub osoby mającej interes prawny. Podział taki jest dokonywany

Podział wykonuje się dwuetapowo. W pierwszym etapie składamy dokumenty potwierdzające tytuł prawny do nieruchomości w postaci:

  • wypisu lub odpisu z księgi wieczystej,
  • wypis z rejestru gruntów,
  • wyrys z mapy ewidencyjnej oraz
  • wstępny projekt podziału, który należy dołączyć do wniosku o podział w celu otrzymania postanowienia o zgodności proponowanego podziału z ustalenia MPZP lub decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Na postanowienie służy stronom zażalenie w terminie 7 dni od daty jego otrzymania.

W końcowej fazie podziału sporządzana jest mapa z projektem podziału i wykaz zmian gruntowych, zaś w razie rozbieżności stanu ujawnionego w katastrze ze stanem w KW sporządzany jest wykaz synchronizacyjny. Po zaklauzulowaniu wyżej wymienionych dokumentów przez ODGK i dostarczeniu ich do urzędu gminy wójt, burmistrz lub prezydent miasta zatwierdza projekt podziału, a gdy staje się ostateczny geodeta wprowadza zmiany do katastru i do KW, stabilizuje nowo powstałe znaki graniczne i sporządza protokół utrwalenia nowych znaków na gruncie, który podpisany przez właściciela trafia z powrotem do ODGK.

Wydzielenie działek na gruntach o powierzchni poniżej 0.3 ha w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami jest możliwe w celu powiększenia granic nieruchomości sąsiedniej lub regulacji granic nieruchomości.

Istnieją wyjątki (zgodnie z art. 95 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami) dla których podział nieruchomości jest możliwy niezależnie od ustaleń MPZP, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji WZZT. Podział taki może nastąpić w celu:

  1. zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej co najmniej dwoma budynkami, wzniesionymi na podstawie pozwolenia na budowę jeżeli podział ma polegać na wydzieleniu dal poszczególnych współwłaścicieli wskazanych we wspólnym wniosku, budynków wraz z działkami gruntów niezbędnymi do prawidłowego korzystania z tych budynków,
  2. wydzielenia działki budowlanej, jeżeli budynek został wzniesiony na tej działce przez samoistnego posiadacza w dobrej wierze,
  3. wydzielenia części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa,
  4. realizacji roszczeń do części nieruchomości wynikających z przepisów niniejszej ustawy lub odrębnych ustaw,
  5. realizacji przepisów dotyczących przekształceń własnościowych albo likwidacji przedsiębiorstw państwowych lub samorządowych,
  6. wydzielenie części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej,
  7. wydzielenie części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji lini kolejowej,
  8. wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego,
  9. wydzielenie działek gruntu na terenach zamkniętych.

Podziały nieruchomości rolnych i leśnych

W przypadku podziału nieruchomości rolnych i leśnych nie jest wydawana decyzja administracyjna. Sam pomiar jest czynnością geodezyjną i podlega zgłoszeniu w ODGK. W takim przypadku geodeta również zawiadamia strony o czynności przyjęciu granic, spisuje protokół z przyjęcia granic, sporządza operat podziałowy w tym projekt podziału, wykaz zmian gruntowych i wykaz synchronizacyjny. Opatrzony klauzulą przez ODGK operat jest podstawą zmian w EGiB o w KW. Istotna różnica przy tego typu podziałach jest w przypadku braku MPZP na terenach objętych obowiązkiem sporządzenia takiego planu procedura podziału musi poczekać do czasu uchwalenia lecz nie dłużej niż 12 miesięcy.

Wyjątkiem są tu grunty rolne lub leśne wydzielone w celu utworzenia lub powiększenia dróg nie będących drogami dojazdowymi do gospodarstw rolnych.

Podziały gruntów przeznaczonych na cele rolne lub leśne wykonuje się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne i rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy MRRiB z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.